Verplaatsingen onder toezicht

De oorlogvoerende landen, uit vrees voor spionnen, staan wantrouwig tegenover elke bevolkingsbeweging. Daarom trachten ze die verplaatsingen zoveel mogelijk onder controle te houden.

Een vluchteling wordt altijd als potentieel gevaarlijk beschouwd: zijn briefwisseling wordt opengemaakt, de gemeenten houden lijsten bij met het juist aantal inwoners, alle personen, verraden voor samenwerking en alle personen die na een overwinning terug kwamen, worden streng onder controle gehouden. Langzaam maar zeker wordt een identiteitskaart onvermijdelijk.

De verschillende etappes van de repatriëring zijn heel goed geregeld en gedefinieerd. Zij zorgen ervoor dat de burgers van de Duitse naar de Franse kant van het front geraken. Het begint met een volkstelling en alle kandidaten worden aan een medisch onderzoek onderworpen, gevolgd door een nauwkeurige fouillering en etikettering van hun bagage. Eens de grens overschreden wordt er in het casino van Evian maaltijden en kleding uitgedeeld; de identiteitspapieren kunnen enkel bekomen worden na een grondige ondervraging in een speciaal commissariaat. Van elke gerepatrieerde wordt een fiche opgemaakt met zijn uiteindelijke bestemming.

Deze controle heeft echter zijn grenzen. De vluchtelingen worden voornamelijk naar het westen en het zuiden van Frankrijk verwezen, maar velen gaan liever werk zoeken in de streek van Parijs of in de naaste omgeving van hun eigen woonplaats.

Loading, please wait...
  • Bekendmaking van de volkstelling, ondertekend door de burgemeester van Laon, 30 oktober 1914, Departementale archieven van de Aisne – nummer FRAD002 Laon 4H135 E-dépôt 401

    Om de bevolking van de bezette gebieden te controleren, is het essentieel om een duidelijk beeld te hebben van het aantal burgers dat in elke stad en dorp leeft. De burgemeesters worden dus door de militaire overheden verplicht om volkstellingen te houden.

  • Kaart van de oorlogszone op 15 maart 1917 met aanduiding van de demarcatielijn tussen de zone gereserveerd voor het leger en de niet-gereserveerde zone, 15 maart 1917, papier, Departementale archieven van de Aisne – nummer FRAD002 Dommiers D2

    In de zones dicht bij het front zijn bepaalde sectoren niet toegankelijk voor burgers. Andere sectoren zijn wel toegankelijk, maar onder bepaalde voorwaarden.

Bekendmaking van de volkstelling, ondertekend door de burgemeester van LaonKaart van de oorlogszone op 15 maart 1917