De exodus van de Belgen en de Fransen in 1914

Tussen augustus 1914 en het voorjaar van 1915 zijn ongeveer 684.000 Fransen voor de vijand op de vlucht gegaan. In het totaal worden tijdens het conflict meerdere miljoenen Fransen en Belgen gedeporteerd. Deze cijfers hebben echter alleen betrekking op het Westelijk front. Burgers van andere landen, in Italië of aan het Oostelijk front, hebben de gevechten ook moeten ontvluchten.

Getuigen en auteurs uit deze periode vertellen over deze exodus:

Lange rijen vluchtelingen (...) alle soort van bagage, ze gaven de indruk verloren te zijn (...)” Maxence Van der Meersch, Invasion 14.

(...) alle soorten voertuigen zijn hier te zien, volgeladen met meubilair,met linnen, met kinderen en met oudere mensen : de besten gaan te voet (...)” Mme Brunehant, Aisne.

(...) het nieuws ... de burgemeester was gevlucht... de man die voor Frankrijk gevochten had in 1870 – paniek onder de bevolking – de gemeenteraad publiceert een tekst die verklaart dat de Duitsers de stad zullen binnenvallen en de gemeenteraadslieden vragen aan iedereen kalm te blijven (...) Geruchten over 1870” Mme Varlet, Aisne.

Loading, please wait...
  • Exodus 1914, © Agence Point de Fuite

    De grootste vluchtelingenstromen vertrekken uit dorpen in de nabijheid van de gevechten of die gelegen zijn langs de grote wegen en lopen naar de grote Noordzeehavens. In Duinkerken hebben meer dan 10.000 vluchtelingen per boot de stad verlaten. 50.000 personen verlaten Calais. Talrijke inwoners van de gebieden waar de vijand is binnengevallen gaan naar Parijs, van waar zij vertrekken naar de westelijke helft van Frankrijk.

  • Belgische vluchtelingen in Noord-Frankrijk, augustus-september 1914, ansichtkaart, coll. Departementale archieven van Noord Lille Frankrijk – nummer 30 Fi 14-18/13

  • Belgische vluchtelingen komen via rue Faidherbe aan in Lille, 1914, afgedrukte foto, coll. Departementale archieven van Noord Lille Frankrijk – nummer 30 Fi 14-18/12

    De burgers die door de oprukkende Duitse troepen de wegen op zijn gejaagd vormen een belangrijke hindernis voor de opmars van de Franse soldaten naar het Noorden. De wegen staan letterlijk vol met voertuigen, karren of auto's, gebruikt door de vluchtelingen om hun bezittingen van de gevechten weg te voeren.

kaart van vluchtelingen stromenBelgische vluchtelingen in Noord-FrankrijkBelgische vluchtelingen komen via rue Faidherbe aan in Lille