De dood van de Chinese arbeiders in Europa

De eerste Chinese arbeiders keren vanaf november 1918 in beurten terug naar huis. Naargelang er transport voorhanden was. De laatsten keren pas terug in 1920. Van de ruim 140.000 Chinese arbeiders die naar Europa zijn vertrokken, zijn tallozen niet teruggekeerd. Sommigen blijven achter in Europa om te werken, vooral in Frankrijk waar ze soms aan hun lot worden overgelaten. Maar zeker meer dan 2500 arbeiders komen om tijdens het oorlogswerk of door ziekte. Hun exacte aantal is onbekend, hun tragische verhalen bijna allemaal evenzo.

Het Britse Gemenebest besteedt veel zorg en aandacht aan de graven van de oorlogsslachtoffers, waaronder die van de Chinezen. Op Franse begraafplaatsen vinden we veel minder Chinese graven. Maar ook bij de Britten is de historische informatie niet volledig.

Vrij veel Chinese inscripties op de grafstenen bevatten fouten die in de loop der tijd steeds opnieuw fout zijn overgenomen. Dodelijke slachtoffers worden in de buurt van hun sterfplek begraven. Na de oorlog worden de kleinere begraafplaatsen verwijderd. De doden worden overgebracht naar andere plaatsen.

Loading, please wait...
  • Plan van de Chinese begraafplaats van Noyelles-sur-Mer, plan op papier met de hoffelijkheid van de Commonwealth War Graves Commission

    De begraafplaats van Noyelles-sur-mer in de Somme is ontworpen door de architect van de Commonwealth War Graves Commission, John Reginald Truelove (1886-1942) onder supervisie van de grote Britse architect Sir Edwin Lutyens (1869-1944). Met zijn 841 graven (en nog eens 41 namen voor vermisten op een gedenksteen), is het de grootste Chinese begraafplaats van de Grote Oorlog.

  • Foto van de Chinese begraafplaats van Noyelles-sur-Mer, © Syndicat mixte Baie de Somme-Grand Littoral Picard

    De tekst bovenaan luidt: “In der eeuwigheid”. Op de deurposten staat te lezen: “Vele pijn- en trompetbomen hebben wij hier willen planten, om lang te groeien en hier ver van China te mogen werpen hun.

  • Foto van de grafstenen van de Chinese begraafplaats van Noyelles-sur-Mer, © Syndicat mixte Baie de Somme-Grand Littoral Picard

    Vier spreuken sieren de Chinese grafstenen op Britse begraafplaatsen: “A good reputation endures forever”, “A noble duty bravely done”, “Though dead he still liveth” en “Faithful unto death”.

plan van de Chinese begraafplaats van Noyelles-sur-Merde Chinese begraafplaats van Noyelles-sur-MerGedetailleerde weergave van de Chinese begraafplaats van Noyelles-sur-Mer