Gu Xingqing is één van de 140.000 leden van het Chinese Labour Corps (CLC) die vanaf 1916 worden gerekruteerd om dienst te doen als handarbeider in de Franse en Britse legers aan het westelijk front.

In een boek dat voor het eerst in 1937 wordt uitgegeven, vertelt hij over zijn ervaringen als tolk bij het CLC. Hij werd in 1894 geboren in Shanghai, maar een gezondheidsprobleem verplicht hem in 1917 naar het noorden van China te vertrekken. Daar hoort hij waarschijnlijk praten over de rekruteringen die de Engelsen sinds eind 1916 uitvoeren. Gu ziet ongetwijfeld de mogelijkheid om een zeldzaam avontuur mee te maken.

Hij verlaat de haven van Qingdao (provincie Shandong) op 17 april 1917 en begint het verhaal van zijn reis naar Europa. Dit relaas vormt het grootste deel van zijn boek. Het eerste deel van zijn reis, aan boord van een schip met de naam "Protesilaus", voert hem naar de Japanse steden Nagasaki en Yokohama. Hij is zeer verwonderd dat de bestuurders van de riksja's, driewielers die in Azië op grote schaal worden gebruikt, tijdens hun pauze de krant lezen. Voor hem is dit detail een bewijs van het hoge opleidingsniveau van de Japanners.

Op 24 april verlaat hij Japan en vertrekt hij naar Canada. Op 9 mei meert het schip aan in Vancouver. Hij maakt gebruik van de tussenstop die in deze stad wordt gemaakt om er een bezoek aan te brengen. Hij raakt in vervoering van de propere straten en merkt verrast op dat hem bij een bezoek aan een postkantoor verboden wordt om op de grond te spuwen. Elke overtreder riskeert een boete van 50 dollar.

De reis gaat per trein verder, tot aan de Atlantische kust van Canada en daarna per boot tot in Engeland. Het risico op een aanval door een Duitse onderzeeër is groot. In februari 1917 is al een schip met Chinese arbeiders aan boord in de Middellandse Zee tot zinken gebracht. Deze overtocht vindt dan ook plaats onder begeleiding van oorlogsschepen. Na een bezoek aan Folkestone (Kent), waar Gu één van zijn eerste bombardementen meemaakt, komt hij in juli 1917 eindelijk aan in Frankrijk, in Noyelles-sur-Mer (Somme). Van daaruit vertrekt hij naar Poperinge in België.

Loading, please wait...
  • Een kaart die de verschillende routes beschrijft die werden gebruikt om Europa te bereiken; de kaart is een uittreksel uit het boek van Xu Guoqi, "De samenkomst van twee beschavingen: onderzoek over de Chinese arbeiders in Frankrijk tijdens de Eerste Wereldoorlog", Foreign Intercontinental Press, 2007, 151 p.

  • Portret van Gu Xingqing, Poperinge, 1917, foto uit zijn "Herinneringen van mijn werk tijdens de oorlog in Europa", gepubliceerd in Changsha, 1937-1938

    Dit unieke portret van Gu Xingqing in CLC-uniform is spijtig genoeg van slechte kwaliteit. Zijn memoires verschijnen in 1937 en zijn opgesteld op basis van aantekeningen die hij tijdens zijn verblijf heeft genomen. Zijn verhaal geeft een gedetailleerde beschrijving van de reisetappes en zijn betrekkingen met de Europeanen. Aan de details van het dagelijkse leven wordt minder aandacht besteed.

kaart van de routes die werden gebruikt voor de Chinese arbeiders om Europa te bereikenportret van Gu Xingqing