Omwille van de geografische ligging van de Côte d'Opale worden de belangrijkste zeehavens ervan in augustus 1914 gebruikt voor de landing van de Britse troepen op Franse bodem. Op 12 augustus ontscheept generaal French, commandant van de British Expeditionary Force, op de kaden van Boulogne-sur-Mer, aan het hoofd van een deel van zijn leger. Algemeen gesproken zijn de havens van Boulogne-sur-Mer, Calais en Dunkerque (deze laatste in mindere mate, want ze is dichtbij het front gelegen) tussen november 1916 en juni 1917 goed voor het vervoer van ongeveer 43 % van de Britse maritieme import op Franse bodem.

Naast de faciliteiten op de kust palmen de Britten geleidelijk aan bijna heel het departement in. Het gebied wordt eerst voorgezet met kampen en daarna met talloze opslagplaatsen en hospitalen. Allen samen vormen zij, van de kust tot in het achterland, enorme logistieke zones die van levensbelang zijn voor het voeren van militaire operaties. In Wimereux en ook in Etaples onthalen en verzorgen hospitalen duizenden Britse gewonden, die dagelijks worden binnengebracht van de slagvelden in Vlaanderen en de Artois. Er worden ook enorme munitieopslagplaatsen georganiseerd, vlakbij Saint-Omer, in Zutkerque of Audruicq. In dezelfde sector verschijnen trainings- en opleidingskampen, zoals in Wizernes (gasschool) of Wisques (machine gun school). Het gebruik van specifieke wapens vereist de oprichting van trainingsplaatsen. Al snel ontstaan in heel het departement schietterreinen. Vanaf 1917 worden ook trainingsplaatsen voor het gebruik van tanks opgericht, vlakbij Arras (Erin) en Montreuil-sur-Mer (Merlimont).

De streek van Pas-de-Calais is ook het toneel van bijzonder zware gevechten. In 1914 worden de troepen van het Indische korps ingeschakeld in Festubert (23-24 november) en daarna in Givenchy-lès-La-Bassée (20-21 december). Tijdens de eerste weken van 1915 is de slag bij Neuve-Chapelle (10 maart-22 april) de eerste grootschalige actie die door het Britse leger in Pas-de-Calais wordt gevoerd. Tijdens die periode strijden de Fransen in Artois, met uitzondering van een kleine sector, gehouden door de Britten, ten westen van La Bassée. Tijdens de slag bij Loos-en-Gohelle (25 september-18 oktober 1915), lanceren deze laatsten hun eerste gasaanval.

In 1916 krijgen de Britse troepen heel de frontlijn die van Ieper naar de Somme kronkelt toevertrouwd. Het is in dit laatste gebied dat in 1916 strijd wordt geleverd. De belangrijkste aanvallen in Pas-de-Calais hervatten op 9 april 1917, met de Slag bij Arras, waarin de Canadezen zich onderscheiden in Monchy-le-Preux en Vimy, terwijl de Australiërs in Bullecourt stoten op een felle Duitse weerstand.

Het Duitse offensief van de lente van 1918 verplicht de geallieerde troepen om zich terug te trekken op verschillende plaatsen in Pas-de-Calais: in Neuve-Chapelle voor de Portugezen, rond Bapaume voor de Britten. Het geallieerde tegenoffensief dat in de zomer van 1918 wordt opgezet, keert het machtsevenwicht om. Pas-de-Calais wordt volledig bevrijd na de tweede helft van oktober en de terugtocht van de Duitsers naar het mijnbekken.

Loading, please wait...
  • Het belang van de kuststreek voor de Britse logistieke organisatie, © Yann Hodicq

  • Caron Achille (1888-1947), Britse kamp, weg naar Boulogne, na een bombardement, luchtfoto, eerste kwart van de 20ste eeuw, glasplaat, © Musée Quentovic – Ville d'Etaples-sur-Mer

    Deze foto toont het belang van de infrastructuur die het Britse leger in het kamp van Etaples heeft opgezet.

  • Loos-en-Gohelle, 1918, foto, Departementale archieven van Pas-de-Calais – nummer 8 FiD 946

    Het dorp Loos-en-Gohelle, verwoest door bombardementen.

  • Luchtfoto van Neuville-Saint-Vaast, 1918, foto, Departementale archieven van Pas-de-Calais – nummer 8 FiD 990

    Door foto's te nemen van het slagveld, leveren de waarnemingsvliegtuigen kostbare informatie aan de troepen die instaan voor de aanvallen op de grond.

het belang van de kuststreek voor de Britse logistieke organisatieBritse kamp van EtaplesLoos-en-Gohelle verwoestluchtfoto, Neuville-Saint-Vaast